آدرس مطب : تهران – خيابان مطهرى – خيابان فجر – روبروى بيمارستان جم- كوچه شهيد نظرى – ساختمان زهره – طبقه ٥ – واحد ١٦

علائم تنگی مجرای ادرار چیست؟

مجرای ادرار مجرای یا گذرگاهی است که هم در مردان و هم در زنان وجود دارد و به ادرار اجازه عبور از خارج از بدن را می دهد. طول مجرای ادرار در مردان به دلیل تفاوت در آناتومی بسیار بیشتر است.

همچنین به عنوان کانالی برای انزال منی در طول فعالیت جنسی برای مردان عمل می کند. تقریباً ۲۰ سانتی متر در طول آلت تناسلی گسترش می یابد. از طرفی مجرای ادرار در زنان تنها ۴ سانتی متر طول دارد.

علائم

تنگی مجرای ادرار می تواند علائم متعددی را ایجاد کند که از خفیف تا شدید متغیر است. برخی از علائم تنگی مجرای ادرار عبارتند از:

  • جریان ضعیف ادرار یا کاهش حجم ادرار
  • اقدام ناگهانی و مکرر برای ادرار کردن
  • احساس تخلیه ناقص مثانه بعد از ادرار
  • شروع و توقف مکرر جریان ادرار
  • درد یا سوزش در هنگام ادرار
  • ناتوانی در کنترل ادرار (بی اختیاری)
  • درد در ناحیه لگن یا پایین شکم
  • ترشحات مجرای ادرار
  • تورم آلت تناسلی و درد
  • وجود خون در مایع منی
  • وجود خون در ادرار
  • تیره شدن ادرار
  • ناتوانی در دفع ادرار

علل تنگی مجرای ادرار

آسیب به مجرای ادراری می تواند موجب ایجاد زخم و تنگی مجرای ادرار شود. مسائل مختلفی می توانند به مجرای ادراری آسیب برسانند. برای مثال، آسیب مجرای ادراری ممکن است در طول آزمایشات پزشکی، پرتودرمانی و یا سقوط با دوچرخه اتفاق بیفتد. عفونت مجرای ادراری، دیگر علت تنگی مجرای ادرار می تواند باشد. برای مثال:

این عفونت ها معمولاً با درمان رفع می شوند اما ممکن است در محل التهاب مقداری بافت اسکار به جا بگذارند که موجب تنگی مجرای ادرار می شود. باید توجه داشته باشید که اکثر عفونت های ادراری موجب تنگی مجرای ادرار نمی شوند. تنگی فقط یکی از عوارض احتمالی عفونت ادراری می باشد. همچنین برخی از نوزادان با تنگی مجرای ادرار متولد می شوند. در موارد نادر نیز، سرطان مجرای ادرار می تواند موجب تنگی مجرای ادرار شود.

عوامل افزایش دهنده خطر ایجاد تنگی مجرای ادرار در مردان

در برخی موارد، احتمال تنگی مجرای ادرار در مردان افزایش پیدا می کند. به طوری که با بروز برخی شرایط در گروهی از مردان، تنگ تر شدن مجرای ادرار نسبت به سایر مردان بیشتر است. از جمله این عوامل عبارتند از:
• فرد سابقه ابتلا به بیماری های مقاربتی را برای یا یا چندین نوبت داشته باشد.
• در هفته ها و روزهای اخیر از لوله سوند برای تخلیه کردن ادرار به هر دلیلی استفاده کرده باشد.
• به بیماری اورتریت ناشی از بروز عفونت در دستگاه مجاری ادرار، مبتلا شده باشد.
• اندازه پروستات بزرگتر از حالت طبیعی خود شده باشد.

آیا تنگی مجرای ادرار خطرناک است؟

در رابطه با عوارض تنگی مجرای ادرار باید گفت که در این شرایط، به فشار بیشتری از ناحیه ی عضله مثانه نیاز است تا ادرار را از محل تنگی دفع کند. ممکن است زمانی که به توالت می روید، تمام ادرار مثانه تخلیه نشود. مقداری از ادرار ممکن است در مثانه باقی بماند. این ادرار باقی مانده در مثانه به احتمال زیاد موجب عفونت می شود و شما را در معرض عفونت های مثانه، پروستات و کلیه قرار می دهد.

از دیگر خطرات تنگی مجرای ادرار باید به آبسه اشاره کرد. در بالای محل تنگی ممکن است آبسه تشکیل شود و موجب آسیب بیشتر به مجرای ادراری و بافت های پایین مثانه شود. همچنین سرطان مجرای ادرار یکی از عوارض بسیار نادر تنگی مجرای ادرار در طولانی مدت می باشد.

تشخیص تنگی مجرای ادرار

در ابتدا برای تشخیص بیماری، متخصص سوالاتی درباره علائم بیمار و پرونده پزشکی فرد مطرح می کند. سپس معاینه فیزیکی بیمار صورت گرفته و در صورت نیاز آزمایشات دیگری به منظور تشخیص علت اصلی تنگی مجرای ادرار، محل تنگی مجرا و میزان تنگی مجرا صورت می گیرد. از جمله آزمایشات جانبی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آنالیز ادرار – در این نوع آزمایش نمونه ادرار جهت بررسی نشانه هایی از عفونت، خون و سرطان، گرفته می شود.
  • آزمایش جریان ادرار – در این آزمایش قدرت و میزان جریان ادرار سنجیده می شود.
  • سونوگرافی مجاری ادرار – میزان باقیمانده ی ادرار در این نوع آزمایش سنجیده می شود.
  • سونوگرافی لگن – بعد از ادرار کردن، سونوگرافی لگن انجام می شود، تا حضور ادرار در مثانه بررسی شود.
  • آزمایش MRI
  • آزمایش X-ray
  • سیتوسکوپی

روش های درمان تنگی مجرای ادرار در مردان

با تشخیص مشکل تنگی مجرای ادرار در مردان بایستی اقدام به درمان این مشکل کرد. در غیر این صورت مشکلات جدیدتری مانند احتباس ادرار، بزرگ شدن مثانه و مشکلات کلیوی برای بیمار پیش خواهد آمد. برای درمان تنگی مجرای ادرار در مردان از روش های غیر جراحی و جراحی مختلفی استفاده می کنند. انتخاب روش درمانی براساس نتایج حاصل از تست های آزمایشگاهی خواهد بود.

اتساع

این روش درمانی اغلب در مطب پزشک و با استفاده از داروی بی حسی موضعی انجام می شود. در روش اتساع از دستگاه های گشاد کننده مجرای ادرار یا بالون مخصوص روی کاتتر استفاده می کنند. به کمک این ابزارها، بافت مجرای ادرار کشش داده شده و گشادتر می شود.

اورتروتومی

در این روش درمانی با استفاده از تیغ جراحی یا پرتو لیزر یک برش کوچک در مجرای ادرار ایجاد می کنند. سپس دستگاه مخصوصی به نام اورتروسکوپی را به سمت مجرای ادرار هدایت می کنند. این روش در فرآیند سیستوسکوپی انجام می شود که با هدایت دستگاه به مجرای ادرار و قرار دادن آن، باعث باز نگه داشتن شکاف می شوند. پس از بهبودی و بازتر شدن مجرای ادرار، کاتتر را از محل قرارگیری خارج می کنند.

جراحی باز

چنانچه روش های درمانی کم تهاجمی نتایج مطلوبی نداشته باشند و تنگی مجرای ادرار بیش از اندازه باشد، از جراحی باز استفاده می کنند. در این جراحی، بافت همبند ایجاد شده در مجرای ادرار را با استفاده از تیغ جراحی برداشته و خارج می کنند. در انتها به وسیله ابزارهای مخصوص بافت مجرای ادرار ترمیم و اصلاح می شود

عوارض عدم درمان تنگی مجرای ادراری

تنگی مجرای ادراری به عنوان مانعی در جلو عملکرد مثانه جهت تخلیه ادراری می باشد و لذا فشار آن به گردن مثانه افتاده و باعث می شود که :

  • ادرار در داخل مثانه باقی بماند.
  • باعث رسوب و سنگ مثانه شود.
  • باعث عفونت های عود کننده و مقاوم به درمان شود.
  • ادرار باقیمانده به کلیه ها پس زده و باعث نارسایی کلیه ها می شود.
  • فرد دچار احتباس ادراری می شود.
  • به علت فشار باعث ضخیم شدن عضلات مثانه و اختلال در پمپاژ مثانه می شود.

روش های پیشگیری از تنگی مجرای ادرار در مردان

با توجه به دلایلی که برای تنگی مجرای ادرار در مردان اشاره شد، در برخی موارد می توان از بروز این مشکل آزار دهنده جلوگیری به عمل آورد. از جمله روش های پیشگیری از تنگی مجرای ادرار در مردان عبارتند از:
• مراقبت از خود برای وارد شدن هر نوع آسیب دیدگی به لگن، آلت تناسلی و بیضه ها
• استفاده از وسیله های مراقبتی مانند کاندوم برای جلوگیری از انتقال عفونت های مقاربتی از طریق شریک جنسی
• رعایت کامل بهداشت فردی برای جلوگیری از ابتلا به عفونت های دستگاه ادراری
• درمان سریع عفونت های ادراری
• درمان سریع سنگ های ادراری

مقالات مرتبط

تماس با ما