سنگ کلیه یکی از شایع ترین اختلالات دستگاه ادراری است. آنها عموما افراد ۴۰ تا ۶۰ سال را تحت تاثیر قرار میدهند و در مردان دو برابر بیشتر از زنان شایع هستند، اگرچه دادههای اخیر نشان میدهند که خطرات برابرتر هستند. سنگهای کلسیمی شایع ترین نوع سنگ کلیه بوده و به دو شکل عمده اگزالات کلسیم و فسفات کلسیم ایجاد میشوند. سنگهای کلیه میتوانند باعث درد شدید شکم شده و ممکن است نیاز به درمان فوری داشته باشندسنگ کلیه یکی از شایع ترین اختلالات دستگاه ادراری است. آنها عموما افراد ۴۰ تا ۶۰ سال را تحت تاثیر قرار میدهند و در مردان دو برابر بیشتر از زنان شایع هستند، اگرچه دادههای اخیر نشان میدهند که خطرات برابرتر هستند. سنگهای کلسیمی شایع ترین نوع سنگ کلیه بوده و به دو شکل عمده اگزالات کلسیم و فسفات کلسیم ایجاد میشوند. سنگهای کلیه میتوانند باعث درد شدید شکم شده و ممکن است نیاز به درمان فوری داشته باشند
علائم سنگ کلیه
برخی افراد تا زمانی که سنگهای کلیه به سمت مجاری ادراری حرکت نکنند هیچ نشانه خاصی از بیماری ندارند. به این وضعیت سنگهای خاموش و بدون علامت کلیه گفته میشود. با این حال باید شایعترین نشانه های سنگ کلیه را ناشی از موارد زیر دانست:درد شدید در پشت، شکم و پهلو
درد و سوزش هنگام ادرار
خون در ادرار (ادرار قرمز، صورتی یا قهوهای)
تهوع و استفراغ
ادرار کدر و بدبو
تب و لرز
تکرر ادرار
نیاز فوری به تخلیه مثانه
کم شدن حجم ادرار
روش تشخیص سنگ کلیه
پزشک متخصص برای تایید یا رد سنگ و تشخیص نوع آن به نتایج یک سری آزمایشات نیاز دارد که در جدول زیر آنها را مشاهده میکنید:
| آزمایش خون | بررسی عملکرد کلیه از لحاظ افزایش کلسیم یا اسید اوریک |
| آزمایش ادرار | اندازهگیری میزان دفع مواد معدنی سنگین و سایر مواد سنگساز |
| تصویربرداری شامل CT اسکن و MRI | بررسی وضعیت شکم، حالب، مثانه و کلیهها |
| آزمایش نیتروژن اوره خون و کراتینین | بررسی عملکرد کلیه |
| پیشابسنجی | بررسی کریستال، باکتری، خون و گلبول سفید |
| پیلوگرام یا اوروگرافی داخل وریدی (IVP) | شناسایی محل سنگ در مجاری ادراری |
برای سنگ کلیه چه چیزهایی نخوریم؟
نوشیدنی هایی که باعث افزایش اگزالات می شوند مثل چای و یا استعداد سنگ سازی را بیشتر می کنند مانند آب گریپ فروت، آب سیب و کولا .
نوشابه ها (soft drink) که متاسفانه مصرف آن ها نیز بالا است به خاطر داشتن فروکتوز، ساکروز و اسید فسفریک، خطر سنگ های کلسیمی و اسید اوریکی را افزایش می دهد.
در مورد نوشابه های ورزشی و انرژی زا با وجود اینکه مطالعات ضد و نقیضی وجود دارد ولی به نظر می رسد این نوشابه ها به دلیل این که غنی از سدیم، کربوهیدرات و کافئین می باشند بنابراین خطر سنگ کلیه را افزایش می دهد.
راههایی برای پیشگیری از سنگ کلیه
۱– وزن خود را در حد ایده آل نگه داشته و روزانه به طور منظم و در هوای باز ورزش کنید.
۲– روزانه به اندازه کافی آب بنوشید به طوری که ۲ لیتر در روز حجم ادرار شما باشد.
۳– مصرف پروتئین های گوشت قرمز و مرغ را به اندازه ۲۰گرم در روز کاهش دهید.
۴– روزانه حدود ۴۰ گرم پروتئین گیاهی استفاده کنید.
۵– هر روز میوه و سبزیجات مصرف کنید و از مصرف محصولات غنی از اگزالات بپرهیزید.
۶– شیر و محصولات لبنی را در حدی بنوشید که میزان مصرف کلسیم روزانه شما به حدود ۱۰۰۰ میلی گرم در روز برسد.
۷ – دستورالعمل های بین المللی که برای مصرف چربی و کربوهیدرات وجود دارد را رعایت کنید.
۸– از محصولات مواد غذایی تازه و منجمد استفاده کنید و از مصرف غذاهای از قبل پخته شده یا مواد غذایی کنسرو شده هستند پرهیز کنید.
۹– از مصرف خودسرانه مکمل های غذایی و داروها و مکمل ها پرهیز کنید.
۱۰– تا جایی که ممکن است از وقایع استرس زا زندگی دوری کنید.
