کیستهای کلیه کیسههای گرد و کوچکی هستند که بیشتر اوقات علائم و نشانه بالینی ندارند. کیستهای کلیه در دو گروه کیستهای ساده و بیماری پلیکیستیک قرار دارند. اکثر افراد مبتلا به کیست کلیه ساده از وجود کیست در کلیههای خودآگاه نیستند. معمولاً وجود کیست زمانی آشکار میشود که به دلیل مشکلات دیگری سونوگرافی یا آزمایشات تصویربرداری انجام میشود و یا کیست پاره شود و یا بهاندازهای بزرگ باشد که اندامهای اطراف را تحت فشار قرار دهد
کیست کلیه چیست؟
کلیهها اندامهای لوبیایی شکلی هستند که در دو طرف بدن قرار دارند و به کنترل میزان مواد معدنی و آب بدن کمک میکنند و مواد زائد را با فیلتر کردن خون و تولید ادرار از بین میبرند. در داخل کلیهها بخشهای کوچکی وجود دارد که نفرون نامیده میشود. هر نفرون از یک فیلتر و یک لوله تشکیل شده است. وقتی خون در کلیهها جریان مییابد نفرونها آب اضافی و مواد زائد را از خون فیلتر کرده تا بهصورت ادرار از بدن خارج شود.
کیستهای کلیه بهصورت کیسههای کوچک و دیواره نازکی هستند که با مایع پر شدهاند. با افزایش سن و یا به علت بیماری، کیستها ممکن است در سطح کلیه یا در جداره نفرونها ایجاد شوند. اندازه آنها میتواند از یک نخود تا یک گریپفروت متغیر باشد. بعضی از این کیستها در طول زمان به رشد خود ادامه میدهند اما بعضی دیگر اندازه ثابتی دارند.
انواع کیست کلیه
دو نوع کیست کلیه وجود دارد که شامل کیستهای ساده و کیستهایی که در بیماری پلیکیستیک بروز میکنند. کیستهای ساده اغلب بر روی کلیهها و گاهی در لولههای نفرون ایجاد میشوند، دیواره نازکی دارند و حاوی مایعی آبکی هستند. این نوع کیستهای به کلیهها آسیب نمیزنند و بر عملکرد آنها تأثیر منفی نمیگذارند. اما در مقابل، بیماری کلیه پلی کیستیک (PKD) یک بیماری ارثی است که باعث ایجاد کیستهای متعدد بر روی کلیه یا درون نفرونها میشود. کیستهای PKD پتانسیل آسیب زدن به کلیه را دارند و حذف آنها مستلزم انجام اقدامات درمانی و مراقبتی است.
علائم کیست کلیه
یک کیست ساده ممکن است هیچ علامتی ایجاد نکند. با این حال ، اگر کیست بزرگ شود یا آلوده شود ، ممکن است علائمی مانند:
- تب
- درد در پشت یا پهلو بین دنده ها و لگن (درد معمولاً کسل کننده است ، اما در صورت ترکیدن کیست می تواند شدید شود)
- درد در قسمت فوقانی شکم
- تورم شکم
- ادرار بیشتر از حد معمول (تکرر ادرار)
- خون در ادرار (هماچوری)
- ادرار تیره
کلیه پلی کیستیک یا PKD می تواند علائم و نشانه های زیر را دارا باشد:
- درد در پشت و پهلو
- وجود خون در ادرار
- فشار خون بالا
علل و عوامل خطر کیست کلیه
پزشکان دقیقاً نمی دانند چه عواملی باعث ایجاد کیست های ساده کلیه می شود. آنها چند توضیح ممکن دارند. به عنوان مثال ، هر کلیه حدود یک میلیون لوله کوچک دارد که ادرار را جمع می کند. کیست ممکن است با مسدود شدن لوله ها ، متورم شدن و پر شدن از مایعات شروع به رشد کند. احتمال دیگر این است که کیست ها از زمانی شروع می شوند که کیسه هایی به نام دیورتیکول در مناطق ضعیف شده توبول کلیوی تشکیل شده و از مایع پر می شوند.
با افزایش سن به احتمال زیاد به کیست کلیه مبتلا می شوید. در سن ۴۰ سالگی ، حدود ۲۵ درصد از افراد به آن مبتلا می شوند. تا ۵۰ سالگی ، حدود ۵۰ درصد افراد دچار کیست کلیه می شوند. همچنین مردان بیش از زنان در معرض ابتلا به کیست کلیه هستند.
کلیه پلی کیستیک یک بیماری ارثی است ، به این معنی که در اثر تغییر ژن هایی که از طریق خانواده ها منتقل می شود ، ایجاد می شود.
علل و عوامل خطر کیست کلیه
پزشکان دقیقاً نمی دانند چه عواملی باعث ایجاد کیست های ساده کلیه می شود. آنها چند توضیح ممکن دارند. به عنوان مثال ، هر کلیه حدود یک میلیون لوله کوچک دارد که ادرار را جمع می کند. کیست ممکن است با مسدود شدن لوله ها ، متورم شدن و پر شدن از مایعات شروع به رشد کند. احتمال دیگر این است که کیست ها از زمانی شروع می شوند که کیسه هایی به نام دیورتیکول در مناطق ضعیف شده توبول کلیوی تشکیل شده و از مایع پر می شوند.
با افزایش سن به احتمال زیاد به کیست کلیه مبتلا می شوید. در سن ۴۰ سالگی ، حدود ۲۵ درصد از افراد به آن مبتلا می شوند. تا ۵۰ سالگی ، حدود ۵۰ درصد افراد دچار کیست کلیه می شوند. همچنین مردان بیش از زنان در معرض ابتلا به کیست کلیه هستند.
کلیه پلی کیستیک یک بیماری ارثی است ، به این معنی که در اثر تغییر ژن هایی که از طریق خانواده ها منتقل می شود ، ایجاد می شود
عوامل خطر
عوامل خطر برای ایجاد کیست کلیه در زنان یا مردان عبارتند از:
– صدمات و مداخلات جراحی قبلی روی کلیه ها
– ابتلا به فشار خون بالا
– زمینه ارثی برای توسعه بیماری
– بیماری های عفونی حاد یا مزمن
– آسیب شناسی انکولوژیک
– بیماری سنگ کلیه
– بیماری سل
– دیابت
– اختلالات غدد درون ریز
نحوه تشخیص کیست کلیه
پس از آشکار شدن کیست کلیه راست، مطالعات تکمیلی ضروری است . روش های شفاف سازی عبارتند از:
– آزمایش خون و ادرار آزمایشگاهی
– معاینه اولتراسوند حفره شکمی و لگن کوچک
– ام آر آی کلیه ها، شکم و اندام های لگنی.
درمان کیست کلیه
اسکلروتراپی
اسکلروتراپی برای تخلیه کیست انجام می شود. در ابتدا بی حسی موضعی دریافت می کنید تا دردی احساس نکنید. سپس با استفاده از سونوگرافی به عنوان راهنما ، پزشک شما یک سوزن نازک را از طریق پوست در کیست فرو می کند و تمام مایعات کیست را تخلیه می کند. گاهی اوقات ، پزشک کیست را با محلول الکلی پر می کند تا از رشد مجدد آن جلوگیری کند. به احتمال زیاد همان روز می توانید به روال عادی زندگی برگردید .
عمل جراحی کلیه
ممکن است لازم باشد کیست های بزرگتر که بر عملکرد کلیه شما تأثیر می گذارد با جراحی برداشته شود. در حین انجام عمل با بیهوشی عمومی خواهید خوابید. جراحان اغلب کیست ها را از طریق چندین برش کوچک به روش لاپاراسکوپی برمی دارند. این بدان معنی است که آنها جراحی را با استفاده از دوربین و ابزارهای کوچک انجام می دهند. ابتدا جراح کیست را تخلیه می کند. سپس آنها دیواره های کیست را برش می دهند یا می سوزانند. بعد از انجام عمل باید یک یا دو روز در بیمارستان بستری بمانید.
